Ông Trump sẽ áp đặt thuế quan mới lên một khối các quốc gia châu Âu cho đến khi họ ngồi vào bàn đàm phán để bán Greenland.
Greenland là lãnh thổ của Đan Mạch, và bắt đầu từ ngày 1 tháng 2, tất cả hàng hóa gửi đến Hoa Kỳ sẽ phải chịu thuế suất 10%, ông Trump viết trong một bài đăng trên mạng xã hội. Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan, các thành viên NATO đã bày tỏ sự đoàn kết với Đan Mạch trong việc từ chối nhượng bộ trước các yêu cầu của ông Trump, cũng sẽ phải chịu thuế suất 10%. Nếu các quốc gia này không nhượng bộ, ông nói thêm, mức thuế sẽ tăng lên 25% vào ngày 1 tháng 6, “cho đến khi đạt được thỏa thuận mua lại toàn bộ Greenland”.
Hôm thứ Bảy, các nhà lãnh đạo châu Âu đã đồng loạt phản ứng dữ dội trước những hành động ép buộc mới nhất của ông Trump đối với hòn đảo rộng lớn ở Bắc Đại Tây Dương. Các nhà lập pháp ở Washington, bao gồm cả một số thành viên trong đảng của tổng thống, cũng có phản ứng tương tự. Và việc đột ngột tuyên bố áp thuế mới dường như đã đặt thỏa thuận thương mại mà ông Trump đã đạt được với Liên minh châu Âu vào tình trạng bấp bênh nghiêm trọng.
Trong bài đăng của mình, ông Trump lập luận rằng Hoa Kỳ cần kiểm soát Greenland như một bức tường thành chống lại tham vọng của Trung Quốc và Nga ở Bắc Cực, mặc dù Hoa Kỳ đã có quyền mở rộng sự hiện diện quân sự của mình ở Greenland theo một thỏa thuận năm 1951 với Đan Mạch.
Lời đe dọa mới của tổng thống xuất hiện khi Tòa án Tối cao đang xem xét việc bác bỏ thẩm quyền pháp lý mà tổng thống có thể sẽ sử dụng để áp đặt các loại thuế quan này. Tòa án dự kiến sẽ ra phán quyết trong những tuần tới về việc ông Trump sử dụng đạo luật khẩn cấp, Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế, mà tổng thống đã sử dụng để đe dọa áp thuế tùy tiện đối với nhiều quốc gia trong năm qua.
Nếu tòa án phán quyết chống lại ông Trump, ông ấy có thể sẽ không thể áp đặt các loại thuế quan như thế này nữa.
Hiện tại, Hoa Kỳ áp thuế 10% đối với hàng nhập khẩu từ Anh và 15% đối với hàng nhập khẩu từ Liên minh châu Âu, sau khi đạt được các thỏa thuận thương mại hạn chế với cả hai chính phủ vào năm ngoái. Các mức thuế mới có thể sẽ được áp dụng thêm vào mức thuế hiện hành, và vẫn còn phải xem các đối tác thương mại khác sẽ phản ứng như thế nào. Thuế quan do các nhà nhập khẩu chi trả, chứ không phải do quốc gia xuất xứ của sản phẩm, và chi phí này thường được chuyển sang người tiêu dùng Mỹ.
Mới hôm qua, trong một sự kiện về chăm sóc sức khỏe tại Nhà Trắng, ông Trump đã công khai suy đoán về việc làm điều gì đó tương tự. Ông nói, gần như là nói thêm: “Tôi có thể áp thuế lên các quốc gia nếu họ không hợp tác với Greenland.”
Một ngày sau, bài đăng dài 445 từ của ông gây ấn tượng mạnh mẽ bởi ngôn từ ông dùng để nói về các đồng minh của Mỹ. Bài đăng nhắc lại quan điểm mà ông Trump đã theo đuổi trong nhiều thập kỷ, cho rằng Hoa Kỳ đã bị lừa gạt và sự trả thù đã đến muộn.
“Chúng tôi đã trợ cấp cho Đan Mạch và tất cả các nước thuộc Liên minh châu Âu, cũng như các nước khác, trong nhiều năm bằng cách không đánh thuế quan hay bất kỳ hình thức bồi thường nào khác”, ông viết. “Giờ đây, sau nhiều thế kỷ, đã đến lúc Đan Mạch phải đáp lại – Hòa bình thế giới đang bị đe dọa!”
Ông đã viết về “tất cả những gì chúng ta đã làm cho họ, bao gồm cả việc bảo vệ tối đa, trong suốt nhiều thập kỷ qua.”
Bài đăng và lời đe dọa áp thuế mới là một bước leo thang đáng kể trong chiến dịch gây sức ép của ông Trump, và các nhà lãnh đạo châu Âu đã phản ứng nhanh chóng vào thứ Bảy.
Tổng thống Emmanuel Macron của Pháp viết trên mạng xã hội: “Không một lời hăm dọa hay đe dọa nào có thể ảnh hưởng đến chúng ta – dù ở Ukraine, Greenland hay bất cứ nơi nào khác trên thế giới khi chúng ta đối mặt với những tình huống như vậy.”
Ông nói thêm rằng “các mối đe dọa về thuế quan là không thể chấp nhận được” và “người châu Âu sẽ đáp trả một cách thống nhất và phối hợp nếu chúng được xác nhận. Chúng ta sẽ đảm bảo chủ quyền của châu Âu được duy trì.”
Thủ tướng Thụy Điển đã lên tiếng phản bác gay gắt, nói rằng: “Chúng tôi sẽ không để mình bị tống tiền. Chỉ có Đan Mạch và Greenland mới có quyền quyết định những vấn đề ảnh hưởng đến Đan Mạch và Greenland.”
Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố rằng “việc áp thuế quan lên các đồng minh vì theo đuổi an ninh tập thể của các đồng minh NATO là hoàn toàn sai trái”, đồng thời nói thêm, “Tất nhiên chúng tôi sẽ trực tiếp thảo luận vấn đề này với chính quyền Mỹ.”
Các lãnh đạo của các đảng đối lập chính ở Anh đều nhất trí lên án thông báo hôm thứ Bảy. Lãnh đạo đảng Bảo thủ, Kemi Badenoch, cho rằng ông Trump đã “hoàn toàn sai lầm” và việc áp thuế là một “ý tưởng tồi tệ” đối với cả Hoa Kỳ và Anh.
Nigel Farage, một đồng minh của ông Trump, người đứng đầu đảng Cải cách Anh quốc cánh hữu theo chủ nghĩa dân túy đang dẫn đầu các cuộc thăm dò chính trị ở Anh, đã đưa ra một tuyên bố hiếm hoi phản đối các chính sách của tổng thống trên mạng xã hội.
“Chúng tôi không phải lúc nào cũng đồng ý với chính phủ Mỹ và trong trường hợp này thì chắc chắn là không. Các mức thuế này sẽ gây thiệt hại cho chúng tôi”, ông viết.
Lukas A. Lausen, giám đốc thương mại toàn cầu của Liên đoàn Công nghiệp Đan Mạch, cho biết thuế quan sẽ làm tăng giá cả và gây mất việc làm ở cả hai bờ Đại Tây Dương.
Đầu tuần này, một phái đoàn từ Đan Mạch và Greenland đã đến Washington để gặp gỡ các quan chức trong chính quyền Trump, bao gồm Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio. Tuy nhiên, kết quả đạt được rất ít .
Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Bảy rằng bài đăng trên mạng xã hội của Tổng thống Trump “gây bất ngờ” và Đan Mạch đang “liên hệ chặt chẽ với Ủy ban châu Âu và các đối tác khác về vấn đề này”.
Bài đăng của ông Trump thậm chí còn gây bất ngờ cho các thành viên đảng Cộng hòa ở Washington, một số người trong số họ đã phản ứng công khai vào thứ Bảy.
Dân biểu Don Bacon, đảng Cộng hòa bang Nebraska, đã đăng tải trên mạng xã hội rằng động thái này là “chính sách ngu ngốc” và ông ví nó như điều mà Tổng thống Vladimir V. Putin của Nga sẽ làm. Ông nói thêm trong một cuộc phỏng vấn với CNN: “Tôi cảm thấy những người như tôi có trách nhiệm phải lên tiếng và nói rằng những lời đe dọa và hành vi bắt nạt đồng minh này là sai trái.”
Ông cũng dự đoán rằng nếu ông Trump sử dụng vũ lực để chiếm Greenland, tổng thống sẽ mất đi sự ủng hộ đáng kể từ chính những người ủng hộ mình. “Chỉ trong trường hợp hiếm hoi ông ấy thực sự nghiêm túc về việc xâm lược Greenland, tôi muốn cho ông ấy biết rằng đó có thể là dấu chấm hết cho nhiệm kỳ tổng thống của ông ấy,” ông nói. “Hầu hết các đảng viên Cộng hòa đều biết điều này là vô đạo đức và sai trái, và chúng tôi sẽ đứng lên chống lại nó.”
Tuần này, một số quốc gia châu Âu, trong đó có Pháp, đã điều quân đến Greenland để tham gia các cuộc tập trận cùng với lực lượng Đan Mạch – một diễn biến cho thấy tình hình đã trở nên nghiêm trọng như thế nào.
Thượng nghị sĩ Thom Tillis, đảng Cộng hòa, bang Bắc Carolina, đã viết trên mạng xã hội hôm thứ Bảy rằng các mức thuế mới này “gây hại cho nước Mỹ, gây hại cho các doanh nghiệp Mỹ và gây hại cho các đồng minh của Mỹ. Điều này rất tốt cho Putin, Xi và các đối thủ khác muốn thấy NATO bị chia rẽ.”
Ông nói thêm rằng việc tiếp tục ép buộc “chiếm đoạt lãnh thổ của một đồng minh là vô cùng ngu ngốc” và điều đó “làm tổn hại đến di sản của Tổng thống Trump và làm suy yếu tất cả những nỗ lực mà ông đã thực hiện để củng cố liên minh NATO trong những năm qua”.
Thượng nghị sĩ Lisa Murkowski, đảng Cộng hòa đến từ Alaska, đã gọi các mức thuế mới trong một bài đăng trên mạng xã hội là “không cần thiết, mang tính trừng phạt và là một sai lầm nghiêm trọng” mà chỉ “đẩy các đồng minh châu Âu chủ chốt của chúng ta ra xa hơn mà không làm gì để thúc đẩy an ninh quốc gia của Mỹ.”
Jacob Funk Kirkegaard, một chuyên gia cao cấp tại Bruegel, một viện nghiên cứu ở Brussels, cho biết rằng các mức thuế mới có thể sẽ phá vỡ thỏa thuận trước đó về mức thuế 15% mà Ursula von der Leyen, chủ tịch cơ quan điều hành của Liên minh châu Âu, đã đạt được tại Turnberry, Scotland, năm ngoái.
“Điều đó có nghĩa là thỏa thuận Turnberry chấm dứt và chúng ta đang ở trong một cuộc chiến thương mại toàn diện,” ông nói. “Hoặc chúng ta tiến hành một cuộc chiến thương mại, hoặc chúng ta sẽ ở trong một cuộc chiến tranh thực sự.”
Ông nói rằng người châu Âu hy vọng Tòa án Tối cao sẽ sớm đưa ra phán quyết về tính hợp pháp của thuế quan mà ông Trump áp đặt.
“Có lẽ điều này sẽ giúp các thẩm phán tại Tòa án Tối cao tập trung hơn,” ông nói.
Bà von der Leyen và các đồng nghiệp đã cố gắng xoa dịu tình hình, nhấn mạnh sự cần thiết của việc tiếp tục đối thoại — ngay cả khi họ cảnh báo rằng thuế quan sẽ “làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ dẫn đến một vòng xoáy đi xuống nguy hiểm.”
“Cuộc tập trận được phối hợp trước của Đan Mạch, tiến hành với các đồng minh, đáp ứng nhu cầu tăng cường an ninh Bắc Cực và không gây ra mối đe dọa nào cho bất kỳ ai”, bà von der Leyen viết trong một bài đăng trên mạng xã hội, một bài đăng được người đồng nghiệp của bà, António Costa, Chủ tịch Hội đồng châu Âu, lặp lại.
Ông viết: “Liên minh châu Âu hoàn toàn đoàn kết với Đan Mạch và người dân Greenland. Đối thoại vẫn là điều thiết yếu, và chúng tôi cam kết tiếp tục phát triển tiến trình đã bắt đầu từ tuần trước giữa Vương quốc Đan Mạch và Hoa Kỳ.”
Theo RT.
