Vài ngày sau khi tiếp đón Trump, Tập Cận Bình tăng cường quan hệ với Putin.

Lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình kêu gọi chấm dứt giao tranh ở Trung Đông, phớt lờ cuộc chiến của Nga ở Ukraine và ngầm chỉ trích Hoa Kỳ.

Ngày 20 tháng 5 năm 2026Cập nhật lúc 8:17 sáng giờ ET

Chưa đầy một tuần sau cuộc hội đàm với Tổng thống Trump, nhà lãnh đạo cao nhất của Trung Quốc, Tập Cận Bình, đã gặp Tổng thống Vladimir V. Putin của Nga tại Bắc Kinh hôm thứ Tư, cho thấy mối quan hệ giữa hai nước là một yếu tố ổn định trong một thế giới đang hỗn loạn do Hoa Kỳ gây ra.

Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, ông Tập Cận Bình nói với ông Putin rằng: “Làn sóng bá quyền đơn phương đang hoành hành”. Đây là lời ám chỉ gián tiếp đến Hoa Kỳ, quốc gia năm nay đã phát động chiến tranh ở Iran và bắt giữ lãnh đạo Venezuela một cách bạo lực.

Trong cuộc gặp với ông Putin tại Đại lễ đường Nhân dân, ông Tập Cận Bình kêu gọi “chấm dứt hoàn toàn các hành động thù địch” ở Trung Đông, cảnh báo rằng việc giao tranh tái diễn sẽ là “không thể chấp nhận được”. Chính quyền Trump đang cân nhắc việc nối lại các cuộc tấn công , vốn đã tạm dừng kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố hồi tháng trước, nhằm buộc Iran mở lại eo biển Hormuz.

Ông Tập Cận Bình thừa nhận những khó khăn mà cuộc khủng hoảng đang gây ra cho Trung Quốc, quốc gia phụ thuộc vào tuyến đường thủy chiến lược này để nhập khẩu khoảng 40% lượng dầu mỏ. Ngoài ra, ngày càng có nhiều lo ngại rằng việc Iran tiếp tục phong tỏa eo biển có thể tàn phá thương mại toàn cầu, động lực chính của nền kinh tế Trung Quốc.

Ông Tập Cận Bình cho biết: “Việc sớm chấm dứt xung đột sẽ giúp giảm thiểu sự gián đoạn đối với sự ổn định nguồn cung năng lượng, hoạt động trơn tru của chuỗi công nghiệp và chuỗi cung ứng, cũng như trật tự thương mại quốc tế”.

Hai nước đều mong muốn thể hiện mối quan hệ đã được tăng cường. Ông Tập Cận Bình ca ngợi “một giai đoạn mới của sự hợp tác tích cực hơn và phát triển nhanh hơn” giữa hai nước.

Ông Putin cũng bày tỏ sự ngưỡng mộ tương tự và mở đầu bài phát biểu của mình dành cho ông Tập Cận Bình — người mà ông một lần nữa gọi là “người bạn thân thiết của tôi” — bằng một câu tục ngữ Trung Quốc thể hiện nỗi nhớ nhung: “Xa cách một ngày cảm giác như ba mùa thu”.

Nhà lãnh đạo Nga cũng cho biết mối quan hệ của ông với ông Tập vẫn thân thiết, nhấn mạnh rằng họ “luôn tìm cách phối hợp các lập trường của mình”. Ông coi hai nước là đối tác bình đẳng, cùng nhau hợp tác để xây dựng “một trật tự thế giới công bằng và dân chủ hơn”.

Ông Putin nói: “Một quá trình khó khăn để định hình một thế giới đa cực dựa trên sự cân bằng lợi ích của tất cả các quốc gia đang diễn ra”, có lẽ ám chỉ đến điều mà ông cho là sự suy giảm vị thế thống trị toàn cầu của Mỹ.

Nhưng đằng sau sự thể hiện tình đoàn kết đó là một mối quan hệ không cân bằng. Nga ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc kể từ khi phát động cuộc xâm lược Ukraine bốn năm trước, một cuộc chiến đã biến thành bế tắc tốn kém, khi binh lính Nga chật vật giành lãnh thổ và nền kinh tế nước này suy yếu.

Nga cũng phụ thuộc rất nhiều vào Trung Quốc về các công nghệ lưỡng dụng — những năng lực dân sự có thể được ứng dụng trên chiến trường. Ông Putin sẽ muốn đảm bảo rằng Trung Quốc duy trì nguồn cung cấp đó.

Đồng thời, tình trạng thiếu dầu do chiến tranh ở Iran gây ra càng củng cố vị thế của Nga với tư cách là nhà cung cấp năng lượng cho Trung Quốc. Ông Putin nhấn mạnh rằng Nga “vẫn là nhà cung cấp tài nguyên đáng tin cậy trong bối cảnh khủng hoảng Trung Đông, trong khi Trung Quốc đóng vai trò là người tiêu dùng có trách nhiệm đối với các nguồn tài nguyên này”.

Ông Putin, người đang cùng các lãnh đạo ngành năng lượng Nga công tác, đã nhiều năm qua thúc giục Trung Quốc đồng ý mở thêm một đường ống dẫn khí đốt lớn giữa hai nước. Được gọi là Đường ống Năng lượng Siberia 2, đường ống này sẽ kết nối các khu khai thác khí đốt ở Siberia với vùng tây bắc Trung Quốc thông qua Mông Cổ. Bắc Kinh lo ngại đường ống này sẽ khiến Trung Quốc quá phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất về nguồn cung năng lượng. Dự án đã bị đình trệ do tranh chấp về các chi tiết quan trọng, bao gồm cả việc Trung Quốc sẽ trả bao nhiêu tiền cho khí đốt.

Hôm thứ Tư, chưa có thỏa thuận nào được ký kết về đường ống dẫn khí được đề xuất. Phát ngôn viên Điện Kremlin, Dmitri S. Peskov, cho biết rằng “vẫn còn một số chi tiết cần được thống nhất”.

Theo Điện Kremlin, hai nước đã ký hơn 40 văn kiện, trong đó điểm nổi bật dường như là tuyên bố chung về “sự xuất hiện của một thế giới đa cực và một kiểu quan hệ quốc tế mới”.

Tài liệu đó chứa đựng nhiều lời lẽ hoa mỹ, phác thảo tầm nhìn về một trật tự thế giới hậu thời kỳ Mỹ dẫn đầu, hứa hẹn mang lại cho các quốc gia sự bình đẳng hơn và “sự tôn trọng lẫn nhau” — ngay cả khi những lý tưởng đã nêu đó mâu thuẫn gay gắt với cuộc xâm lược Ukraine của Moscow và sự phô trương sức mạnh hung hăng của Bắc Kinh trên khắp châu Á.

Ông Putin dường như đã hé lộ hình ảnh về thế giới mà ông mong muốn. Khi nói chuyện với một kỹ sư người Trung Quốc mà ông đã gặp trong chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên vào năm 2000, ông Putin nói với ông ấy: “Chúng tôi sẵn sàng hợp tác với tất cả các đối tác trên thế giới, bao gồm cả Hoa Kỳ. Chúng tôi đã thảo luận điều này với Chủ tịch Tập Cận Bình hôm nay.”

Nhận xét đó ám chỉ một viễn cảnh trong đó Washington, Bắc Kinh và Moscow hoạt động như những cường quốc ngang hàng, cùng nhau quản lý thế giới, chứ không phải là một viễn cảnh trong đó Hoa Kỳ thống trị phần còn lại.

“Những tương tác gần đây giữa ba cường quốc lớn thực sự đã làm dấy lên khả năng hợp tác giữa Trung Quốc và Nga có thể tạo ra một số không gian mới cho sự tham gia của Hoa Kỳ”, Giáo sư Zhang Xin thuộc Trung tâm Nghiên cứu Nga của Đại học Sư phạm Hoa Đông cho biết.

Ông nói: “Việc xây dựng một thế giới đa cực không nhất thiết loại trừ Hoa Kỳ; điều mà nó bác bỏ là những hành vi bá quyền cụ thể.”

Yuri Ushakov, cố vấn chính sách đối ngoại của ông Putin, cho biết ông Putin và ông Trump có thể gặp nhau tại thành phố Thâm Quyến của Trung Quốc vào tháng 11, có lẽ bên lề một diễn đàn kinh tế khu vực. Ông Ushakov cũng cho biết Nga đang chờ đón Steve Witkoff và Jared Kushner, đặc phái viên của ông Trump về đàm phán hòa bình, đến Nga trong “những tuần tới”.

Thực tế, ngay cả khi ông Tập Cận Bình tăng cường quan hệ với ông Putin, ông vẫn đầu tư mạnh vào việc ve vãn ông Trump, người có chính sách thuế quan, hạn chế công nghệ và ủng hộ Đài Loan có thể gây tổn hại đến lợi ích của Bắc Kinh. Sự đón tiếp của Trung Quốc đối với cả ông Trump và ông Putin phản ánh sự cân bằng mà ông Tập đang thực hiện.

Lễ đón tiếp ông Putin trên thảm đỏ cũng tương tự như lễ đón tiếp ông Trump, với đội danh dự duyệt binh, màn bắn 21 phát súng chào mừng và một nhóm trẻ em reo hò cổ vũ.

Trong khi ông Trump được Phó Chủ tịch Trung Quốc Hàn Chính đón tiếp tại sân bay, thì ông Putin lại được Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đón tiếp. Bà Vân Tôn, Giám đốc chương trình Trung Quốc tại Trung tâm Stimson ở Washington, cho biết theo quan điểm của bà, ông Hàn Chính là quan chức cấp cao hơn, nhưng ông Vương Nghị lại đóng vai trò tích cực hơn trong chính sách đối ngoại.

Trong cuộc gặp thượng đỉnh với ông Trump tuần trước, ông Tập Cận Bình tỏ ra thân thiện, bất chấp những căng thẳng thường xuyên giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Hôm thứ Sáu, ông Tập Cận Bình đã đưa ông Trump vào bên trong khu phức hợp lãnh đạo bí mật của Trung Quốc ở Bắc Kinh, được gọi là Zhongnanhai, và dường như ám chỉ rằng ông Trump đang được cấp quyền tiếp cận hiếm hoi .

Theo Nytimes